ABCHEMIZM 

Abchemizm to autorski nurt artystyczny wypracowany przez Marcina Ber-Krupkę w 2025 roku i przedstawiony publicznie w roku 2026.

Jego podstawę stanowi system reguł określających sposób powstawania abchemii jako obiektu artystycznego oraz postawę wobec świata i sztuki.

Wyznacza on kryterium uznania dzieła za abchemię — porządek pracy, nazewnictwo, metodę jej inicjowania i domykania oraz zasady ochrony archiwalnej.

Odwiedź  stronę www.abchemia.com i dowiedz się więcej!

KLUCZ DO MANIFESTU

MANIFEST ABCHEMIZMU

© Marcin Ber-Krupka, 2025–2026 

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Manifest abchemizmu, jego struktura pojęciowa, nazewnictwo oraz system oznaczeń stanowią
własność intelektualną Marcina Ber-Krupki. Tekst, dokumentacja wizualna i opracowanie
graficzne niniejszej publikacji podlegają ochronie prawa autorskiego.

Manifest może być nieodpłatnie udostępniany w całości i w niezmienionej formie. Cytowanie,
omawianie, recenzowanie, interpretowanie i popularyzowanie abchemizmu oraz abchemii jest
dozwolone i mile widziane, z wyraźnym wskazaniem autora i źródła.

ABCHEMIZM wyrasta z rozpoznania procesu, w którym naruszenie ładu otwiera fazę
chaosu prowadzącą do wyłonienia się nowego porządku, utrwalanego w obiekcie
artystycznym nazywanym ABCHEMIĄ.

Termin ABCHEMIA został wyprowadzony z wyrażenia „abstrakcja chemiczna” i oznacza
obiekt artystyczny, którego zapis kształtuje się na powierzchni metalu w wyniku reakcji
inicjowanych roztworami chemicznymi, przy możliwym udziale autorskich mineralnych
mediów reaktywnych GA i PA.

Przebieg powstawania abchemii określa metoda, w której intencja artysty wyznacza
składnię, gest kalibruje pole rejestru, inicjacja uruchamia przemianę, czas i materia
współtworzą zapis, zatrzymanie reakcji wyznacza jego granicę, a stabilizacja utrwala
osiągnięty stan.

W takim ujęciu abchemii nie należy sprowadzać do obrazu powstałego z aktu malarskiego,
ponieważ jej dekor konstytuuje się przede wszystkim jako skutek samoczynnych przemian
materiału, a sam obiekt stanowi rejestr splotu woli i przypadku.

Tym samym abchemizm przesuwa rolę artysty z wykonawcy efektu w stronę autora
warunków i decyzji granicznych. Dzieło nie powstaje przez ciągłe modelowanie formy, lecz
przez wyznaczenie początku i granicy procesu, w którego obrębie materia działa jako
realny czynnik sprawczy, a ostateczna postać obiektu kształtuje się poza pełnym zasięgiem
gestu.

Treść wpisana w abchemizm koncentruje się na istocie decyzji podejmowanych w życiu
codziennym — zarówno tych wyrażających się w czynie, jak i realizujących się przez
zaniechanie — oraz na skutkach wykraczających poza sam moment ich podjęcia.

Decyzje stanowią punkt wyjścia, lecz nie przesądzają o dalszym biegu zdarzeń.
Rzeczywistość dopisuje go poza pierwotnym planem człowieka, a ostateczny rezultat
układa się w napięciu między zamiarem a tym, co od niego niezależne.

Stąd w abchemizmie chwila rozumiana jest jako pusta karta, na której to, co się wydarza,
pozostawia zapis. Jego ostateczny kształt staje się czytelny dopiero po ujawnieniu się
skutków zdarzenia, a kategorie abchemii porządkują powstały rejestr według odmiennych
sposobów organizacji.

GENEZA I POSTAWA IDEOWA ABCHEMIZMU

Abchemizm sprzeciwia się zafałszowanemu obrazowi rzeczywistości — zarówno
egzystencjalnej, jak i tej, która ujawnia się w materii dzieła. Sprzeciw ten wyrasta z
doświadczenia ludzkiego istnienia, w którym wola człowieka, uzewnętrzniona w działaniu,
nieuchronnie natrafia na porządek przypadku — twardy, zewnętrzny i niezależny od niej.
Zafałszowanie, o którym mowa, polega na błędnym zrównaniu decyzji z jej spodziewanym
skutkiem — na przekonaniu, że podjęty wybór przesądza o rezultacie; w tym właśnie pozorze
gwarancji odsłania się mechanizm złudzenia, który abchemizm stanowczo odrzuca.

Człowiek inicjuje bieg zdarzeń, lecz nie rozporządza pełnią następstw własnych decyzji. Stąd
postawą abchemizmu wobec tego, co realne, nie jest ani ślepa naiwność, ani pochopna
kapitulacja, lecz działanie wolne od obu tych skrajności. Nie oznacza to jednak odrzucenia
wiary, rozumianej jako wewnętrzny akt, dzięki któremu wola nie gaśnie mimo niepewności
konsekwencji podjętych wyborów.

Abchemizm kategorycznie odrzuca pozór w sztuce. Nie uznaje formy za prawdę, jeżeli nie
wyrasta ona z rzeczywistej przemiany materiału — dzieło nie ma poprzestawać na
przypominaniu skutku przemiany, lecz z tej przemiany wynikać. Abchemia nie może być
imitacją rozpadu, stylizacją na zapis ani dekoracyjną symulacją. Jeśli efekt nie wyłania się ze
współdziałania procesu chemicznego i progowych decyzji artysty, lecz jedynie z ciągłego
kształtowania formy właściwego tradycyjnemu modelowi twórczemu, pozostaje dziełem spoza
praktyki abchemicznej.

Punktem wyjścia dla sensu tego nurtu jest ABSTRAKCJA CHEMICZNA, lecz nie sprowadza
się on wyłącznie do technologii wykonania dzieła ani do materialnej postaci obiektu. Abstrakcja
nie oznacza tu oderwania od świata, lecz rejestr tego, co nie daje się sprowadzić do prostej
figury, sceny czy narracji. Chemiczność nie oznacza zaś jedynie działania laboratoryjnego, lecz
wskazuje na logikę przemiany: raz uruchomiony proces rozwija się według własnej dynamiki, a
jego skutek wykracza poza pierwotny zamiar człowieka. Pojęcie „abstrakcja chemiczna” staje
się tym samym nie tylko źródłem nazwy, lecz także kluczem do rozpoznania prawidłowości
organizujących rzeczywistość.

Abchemista pozostaje więc realistą bez złudzeń, ale nie bez wiary. Nie myli realizmu z
kapitulacją ani trzeźwości z cynizmem. Jego postawa nie polega na oczekiwaniu pewności, lecz
na gotowości do działania także tam, gdzie skutku nie sposób w pełni przewidzieć. Tę samą
zasadę przenosi na rozumienie prawdy dzieła: nie jako formy ustanowionej jednostronnie, lecz
jako zapisu przemiany, w której zamiar spotyka się z tym, co od niego niezależne. W tym sensie
abchemizm staje się dla niego nie tylko praktyką artystyczną, lecz także sposobem zajmowania
stanowiska wobec świata.

I.

RDZEŃ

ABCHEMIZMU

1. KRYTERIUM PRZYNALEŻNOŚCI

O przynależności do abchemii nie decyduje wyłącznie podobieństwo barw i powierzchni, lecz przede
wszystkim zgodność z metodą abchemiczną sformułowaną w tym manifeście. Obiekt powstaje bez farb i
bez tradycyjnych mediów plastycznych; barwa pola na powierzchni metalu wyłania się z reakcji
chemicznych, a struktura może być współtworzona wyłącznie przez autorskie mineralne media
reaktywne. Zapis całości zostaje domknięty zatrzymaniem reakcji, a następnie utrwalony stabilizacją i
ochroną archiwalną.

2. REJESTR

Abchemia jest rejestrem: zapisem skutku zdarzenia na płaszczyźnie metalu, ukształtowanym
zgodnie z logiką danej kategorii, która porządkuje sposób jego ujawnienia na powierzchni.
Dekor pozostaje otwarty na indywidualne skojarzenia i interpretacje, lecz owa otwartość nie
zmienia ani statusu obiektu, ani sensu wynikającego z metody.

3. CHARAKTER OBIEKTU

— unikatowość — każdy obiekt jest pojedynczym wariantem procesu chemicznej przemiany materii:
nawet w obrębie tej samej kategorii i podobnej logiki zapisu nie powstaje jako identyczna kopia;

— głębia powierzchni — obiekt nie wyczerpuje się w jednym oglądzie: wraz ze zmianą światła lub
dystansu patrzenia ujawnia mikrostrukturę oraz kolejne warstwy zapisu ukryte w samej powierzchni;

— kompozycja — zostaje zainicjowana gestem artysty, lecz jej ostateczną postać współkształtuje proces
chemicznej przemiany materii.

4. ROLA ARTYSTY

Abchemizm przesuwa rolę artysty z wykonawcy efektu w stronę autora warunków i decyzji granicznych.

Sprawczość twórcza nie polega zatem na ciągłym modelowaniu formy gestem, lecz na uruchomieniu
reakcji chemicznych na powierzchni metalu, a następnie na rozpoznaniu i utrwaleniu osiągniętej postaci
obiektu — poprzez zatrzymanie reakcji, stabilizację uzyskanego stanu oraz ochronę archiwalną całości.

Między inicjacją a domknięciem proces rozwija się bowiem samoczynnie pod wpływem właściwości
podłoża, zastosowanych roztworów oraz — gdy występują — autorskich mineralnych mediów
reaktywnych.

5. SPLOT WOLI I PRZYPADKU

Splot woli i przypadku stanowi fundament abchemizmu. Sprawczość ma charakter progowy: wola
inicjuje, przypadek współtworzy przebieg, a ostateczny rezultat nie podlega pełnej kontroli.

6. MEDIA

Dopuszczalne są jedynie roztwory chemiczne, działania mechaniczne i termiczne inicjujące rejestr
abchemii oraz autorskie mineralne media reaktywne GA i PA współtworzące ten zapis.

GA (Gładź Abchemiczna) i PA (Piana Abchemiczna) nie pełnią roli obojętnego wypełnienia ani
zastępczego „tynku obrazu”. Są mediami reaktywnymi zaprojektowanymi na potrzeby abchemizmu:
wchodzą w relację z roztworami, czasem i wilgotnością, pękają, osiadają, wiążą osad i współtworzą zapis
jako strukturę, topografię oraz ślad przemiany.

Z metody abchemicznej wykluczone pozostają farby, klasyczne spoiwa malarskie oraz tradycyjne,
niereaktywne budulce obrazu. Dopuszczalne pozostaje wyłącznie barwienie GA i PA środkami o
charakterze mineralnym, rozumiane jako kalibracja rejestru, a nie malowanie powierzchni metalu.
Barwienie GA i PA nie polega na nakładaniu barwy jako malarskiej powłoki, lecz na wprowadzeniu jej w
strukturę medium reaktywnego. Dlatego rozkład barwy może pozostawać nierówny i nieprzewidywalny.

7. DWA POZIOMY ODBIORU

Abchemia działa warstwowo i ujawnia się na dwóch poziomach odbioru.

Poziom wizualny (dekor): obejmuje barwę, układ pól, rytm stref i pracę światła na powierzchni.
Poziom zapisu (rejestr): odsłania nie tylko to, co zostało uruchomione w materiale, lecz także sens
niesiony przez samą kompozycję: układ zdarzeń, relację między obecnością a śladem oraz napięcie
między wolą a przypadkiem.

8. RDZA

Rdza jest podstawowym składnikiem rejestru. Wiąże abchemię z tym, co pierwotne, zastane i niezależne
od jednostkowej woli. Nie tylko ujawnia skutek przemiany, lecz współtworzy układ, który pozostaje po
zdarzeniu.

Jej obecność nie jest wyłącznie ozdobą, lecz znakiem. Odsyła do porządku wcześniejszego niż decyzja:
do rzeczywistości, której człowiek nie ustanawia od początku, lecz zawsze w jakiejś mierze ją zastaje. W
tym sensie rdza wskazuje na logikę, w której wola nie tworzy świata od nowa, lecz zderza się z tym, co
już istnieje, a rezultat tego zderzenia przekracza sam zamiar.

9. METODA ABCHEMICZNA

Metoda abchemiczna wyznacza porządek powstawania, domknięcia i zabezpieczenia abchemii. Obejmuje
następujące po sobie etapy, w których intencja określa kierunek, gest kalibruje pole rejestru, inicjacja
uruchamia przemianę, zatrzymanie reakcji wyznacza jej granicę, stabilizacja wygasza resztkową
aktywność materiału, a ochrona archiwalna zabezpiecza obiekt w jego ustalonej postaci.

9.1 INTENCJA

Intencja otwiera metodę abchemiczną. Określa, co ma zostać zarejestrowane oraz jaki porządek ma
przyjąć rejestr. Poprzedza proces chemicznej przemiany materii i ustanawia ramę, według której kolejne
etapy zostają przeprowadzone oraz domknięte.

9.2 GEST

Gest w abchemii ma charakter kompozycyjny i przygotowawczy. Służy kalibracji pola rejestru: jego
topografii, układu napięć, relacji między strefami oraz stopnia czytelności. Nie polega na ciągłym
modelowaniu wyniku, lecz na wyznaczeniu warunków, w których proces chemicznej przemiany materii
ma się rozwinąć.

Gest może obejmować również działania mechaniczne, takie jak uderzenia, wgłębienia, zniekształcenia
czy ryty. Obejmuje także kształtowanie parametrów medium reaktywnego, łącznie z barwieniem GA i
PA.

9.3 INICJACJA

Inicjacja jest momentem uruchomienia procesu chemicznej przemiany materii na płaszczyźnie metalu.
Wyznacza początek procesu i oddaje dalszy przebieg pracy czasowi oraz właściwościom materiału. Nie
rozstrzyga jeszcze o wyniku, lecz otwiera ciąg przemian, który trwa aż do zatrzymania reakcji.

9.4 ZATRZYMANIE REAKCJI

Zatrzymanie reakcji jest decyzją graniczną. Oznacza moment, w którym proces chemicznej przemiany
materii przestaje kształtować obiekt, a to, co powstało, zostaje uznane za jego zapis. Nie jest korektą
podporządkowaną atrakcyjności efektu, lecz aktem domknięcia przemiany w stanie, jaki zdołała
osiągnąć.

Ponieważ materiał i media reaktywne nie reagują idealnie równomiernie w całym polu, czytelność
rejestru może różnić się między poszczególnymi strefami mimo zachowania tych samych warunków
procesu. Zatrzymanie reakcji rozstrzyga więc również o relacji między tym, co pozostaje obecne, a tym,
co przechodzi w ślad.

9.5 STABILIZACJA

Stabilizacja następuje po zatrzymaniu reakcji. Służy wygaszeniu resztkowej aktywności materiału oraz
utrwaleniu powierzchni w stanie, który nie podlega dalszemu, przypadkowemu przepisywaniu. Nie
należy już do samego przebiegu rejestru, lecz stanowi warunek jego trwałości.

9.6 OCHRONA ARCHIWALNA

Ochrona archiwalna zamyka metodę abchemiczną. Polega na zabezpieczeniu obiektu zgodnie z logiką
konserwacji metalu, tak aby jego ustalona postać mogła zostać zachowana w czasie.

10. ABCHEMIA – WYMIAR MATERIALNY I SYMBOLICZNY

Abchemia ma dwa współistniejące wymiary: materialny, obejmujący to, co zachodzi w obiekcie, oraz
symboliczny, odnoszący się do sensu tych przemian.

10.1 RDZA

materiał: Podstawowy składnik rejestru; ślad przemiany metalu w czasie.

symbolika: Znak tego, co pierwotne i zastane.

10.2 REORGANIZACJA

materiał: Proces chemicznej przemiany materii zmienia porządek powierzchni: osady wiążą się z
powierzchnią, pola ulegają przebarwieniu, struktury pękają i stabilizują się w nowym układzie.

symbolika: Przejście od starego porządku do nowej stabilności.

10.3 OBECNOŚĆ / ŚLAD

materiał: Zatrzymanie reakcji domyka relację między strefami: jedne zachowują wysoką czytelność, inne
przechodzą w ślad lub pozostałość.

symbolika: Pamięć i doświadczenie nie utrwalają wszystkiego jednakowo: jedne zdarzenia pozostają
obecne, inne przechodzą w ślad, a jeszcze inne w zanik.

10.4 PP (PUSTE POLE)

materiał: Celowo pozostawiona strefa metalu; miejsce wstrzymania rejestracji.

symbolika: Nie każda nieobecność jest pustką: może być śladem ochrony, wycofania albo odmowy
przyjęcia do własnej świadomości tego, co się wydarzyło.

10.5 CZAS

materiał: Po inicjacji rejestr rozwija się w czasie aż do zatrzymania reakcji; część jego kształtu powstaje
poza bezpośrednim gestem artysty.

symbolika: Nie wszystko rozstrzyga się w chwili decyzji; część skutków ujawnia się dopiero z czasem.

II.

ANEKSY

1. KATEGORIE ABCHEMII

Poniższe kategorie porządkują podstawowe typy zapisu występujące w obrębie abchemii. Obejmują
zarówno różnice wizualne, jak i różnice w sposobie organizacji rejestru: budowie pola, relacjach między
zdarzeniami, udziale mediów oraz znaczeniu, jakie przyjmuje dany układ.

Katalog kategorii abchemii pozostaje otwarty, lecz jego otwartość nie oznacza dowolności. Nie jest
zbiorem deklaracji wyprzedzających praktykę, lecz porządkiem rozpoznanym przez autora tego manifestu
na podstawie istniejących obiektów. Nowe kategorie mogą zostać dopisane wyłącznie przez twórcę
abchemizmu — i tylko wtedy, gdy znajdują potwierdzenie w pracy, to znaczy w konkretnym sposobie
organizacji rejestru, a nie jedynie w zamiarze.

1.1 KATEGORIE PODSTAWOWE

GB — Głębia Bezruchu

GB to kategoria, w której zapis organizuje się w obrębie płaskiego pola, bez udziału reliefu właściwego
dla mediów reaktywnych. O jej charakterze decyduje dominacja brunatno-rdzawych przejść, złotawych
napięć i subtelnych różnic powierzchniowych, współtworzących jednolity, lecz wewnętrznie
zróżnicowany porządek pola.

IMPRO — Improwizacja

IMPRO to kategoria hybrydowa, w której zapis kształtuje się przez współobecność dwóch porządków
przemiany, prowadzonych bez rozdzielania ich na osobne etapy. Podobnie jak GB, IMPRO nie opiera się
na reliefie właściwym mediom reaktywnym, lecz na płaskim polu przemian, w którym rdza, patyna, ślady
reakcji i różnice powierzchniowe tworzą dynamiczny, lecz zachowujący jedność zapis.

ISL — Islands / Wyspy

ISL to kategoria, w której zapis organizuje się jako archipelag rozproszonych stref współtworzących pole

wieloogniskowe, pozbawione jednego centrum dominującego. O jej logice decyduje mnogość mikro-
zdarzeń: ich rozmieszczenie, napięcia i zróżnicowana czytelność budują układ oparty na współobecności,

a nie na dominancie właściwej innym kategoriom abchemii.

PP — Puste Pole

PP to kategoria, w której puste pole uzyskuje rangę dominanty organizującej kompozycję i sens obiektu.
Nie oznacza po prostu odsłoniętego fragmentu metalu, mogącego występować również w innych
kategoriach, lecz strefę wstrzymania rejestracji o znaczeniu konstytutywnym dla całości. O jej logice
decyduje napięcie między obecnością a brakiem: to ono współtworzy porządek pola i organizację zapisu.

TR — Transformacja

TR to kategoria abchemii, w której zapis koncentruje się na transformacji: przechodzeniu jednego
porządku w drugi. TR ujawnia moment naruszenia dawnego ładu i wyłaniania się nowego — napięcie
między tym, co ustępuje, a tym, co dopiero się ustanawia.

1.2 UKŁADY ŁĄCZONE

Kategorie rejestru abchemicznego mogą tworzyć układy łączone. W takim przypadku nazwa abchemii
wskazuje kolejność oraz relację między poszczególnymi trybami zapisu. Układ łączony nie jest
przypadkowym zestawieniem kategorii, lecz kompozycją, w której każda część zachowuje własną
funkcję w obrębie całości.

ABCHEMIA: PP-ISL-PP

PP-ISL-PP to układ, w którym Puste Pole otwiera i zamyka zapis, natomiast część środkowa przyjmuje
sens kategorii ISL. Oznacza przejście od ciszy, przez ciąg zdarzeń, ku ponownemu wyciszeniu.

1.3 MEDIA I WARSTWY REAKTYWNE

GA — Gładź Abchemiczna

GA to autorskie mineralne medium reaktywne budujące na płaszczyźnie metalu relief współtworzący
zapis abchemii. Jego logikę określają rozprowadzenie, osiadanie, spękania i zróżnicowanie materii, dzięki
którym powierzchnia uzyskuje charakter zwartej, mineralnej warstwy o subtelnej topografii.

PA — Piana Abchemiczna

PA to autorskie mineralne medium reaktywne budujące na płaszczyźnie metalu relief współtworzący
zapis abchemii. Jego logikę określają pęcznienie, porowatość, objętość i osadzanie się materii, dzięki
którym powierzchnia uzyskuje charakter nieregularnego, porowatego reliefu.

1.4 WARIANTY TECHNOLOGICZNE I OZNACZENIA

-b — wariant barwiony

Dopisek „-b” nie oznacza odrębnej kategorii, lecz wariant technologiczny obiektu. Wskazuje, że medium
reaktywne współtworzące dany zapis zostało poddane barwieniu jako formie kalibracji rejestru.
Oznaczenia takie jak ISL-b czy TR-b zachowują przynależność do swoich kategorii podstawowych.
Wariant barwiony nie zmienia kategorii rejestru, lecz wskazuje na sposób technologicznego prowadzenia
medium użytego w obiekcie.

P1 • P1/2, P2/2 • P1/3, P2/3, P3/3 ... — liczba fizycznych części obiektu

Oznaczenie liczby fizycznych części abchemii. P1 oznacza obiekt jednoczęściowy. Oznaczenia P1/2,
P2/2 i kolejne mogą zostać zastosowane w przypadku realizacji wieloelementowych.

(GA) • (PA) • (GA+PA) • (PA+GA) — media reaktywne

Zapis techniczny w nawiasie wskazuje media reaktywne użyte w strukturze obiektu. Nie określa kategorii
abchemii, lecz materialny sposób współtworzenia zapisu.

(GA) oznacza użycie Gładzi Abchemicznej.

(PA) oznacza użycie Piany Abchemicznej.

(GA+PA) oznacza współobecność Gładzi Abchemicznej i Piany Abchemicznej, przy dominującej roli
GA.

(PA+GA) oznacza współobecność Piany Abchemicznej i Gładzi Abchemicznej, przy dominującej roli
PA.

Brak takiego oznaczenia w nazwie wskazuje, że zapis został ukształtowany wyłącznie przez użycie
płynnych roztworów chemicznych, bez udziału GA ani PA.

2. BER-DECO.

od autora

BER-DECO. to nazwa obejmująca wszystkie dziedziny mojej praktyki artystycznej, a umieszczanie jej w
tytule abchemii pełni funkcję autorskiej pieczęci przynależności.

„BER” odsyła do nazwiska autora, natomiast „DECO.” jako drugi człon nazwy skupia dwa znaczenia:
decoration (dekoracja) i deconstruction (dekonstrukcja), związane odpowiednio ze sferą wizualną i
ideową moich prac. Pod tym pojęciem scalam własny język wyrazu artystycznego w trzech dziedzinach:
malarstwie figuratywnym (NUDEKA), rzeźbiarstwie (MAÐUR) i sztuce abstrakcyjnej (ABCHEMIA),
ujmując je jako jedną ciągłość twórczą.

W każdej z nich powraca ten sam rdzeń: rozpad jako początek oraz reorganizacja tego, co pozostaje.
W moich autorskich projektach NUDEKA i MAÐUR rozpad funkcjonuje jako kategoria formy: zostaje
zaprojektowany, przedstawiony lub wpisany w strukturę pracy.

W abchemii natomiast zyskuje status dosłowny — nie jest już wyłącznie motywem ani znakiem, lecz
realnym warunkiem powstawania pracy. Poprzez inicjowanie reakcji chemicznych naruszam zastany stan
powierzchni metalu, a z tej przemiany wyłania się nowy zapis materialny.

Abchemia nie imituje rozpadu, lecz powstaje z jego rzeczywistego działania.

W tym właśnie sensie abchemizm jest sztuką tworzoną przez rozpad.

III.

SŁOWNIK

Niniejszy słownik ustala znaczenia podstawowych pojęć i skrótów używanych w tym manifeście.
Stanowi część porządku językowego abchemizmu i określa sposób, w jaki poszczególne terminy
należy rozumieć w obrębie zasad tego nurtu i w odniesieniu do obiektu abchemii.
________________________________________
A

Abchemia

Autorski obiekt artystyczny Marcina Ber-Krupki, łączący cechy obrazu i reliefu, stanowiący materialną
realizację założeń abchemizmu. Zapis i forma obiektu powstają w wyniku inicjacji i domknięcia
procesów chemicznych zachodzących na płaszczyźnie metalu.
Etym.: ABSTRAKCJA CHEMICZNA — AB + CHEMIA.

Abchemista

Twórca działający w obrębie abchemizmu, uznający, że prawda dzieła ujawnia się tam, gdzie forma nie
imituje skutku przemiany, lecz z niej wyrasta. Jego rola nie polega na ciągłym formowaniu efektu, lecz na
ustanawianiu warunków przemiany, uruchamianiu procesu, a następnie domykaniu jego zapisu przez
decyzje graniczne, stabilizację i ochronę archiwalną. W sensie ideowym pozostaje realistą bez złudzeń,
ale nie bez wiary: działa mimo niepewności skutku, uznając splot woli i przypadku za jedną z
podstawowych zasad kształtowania się rzeczywistości.

Abchemizm

System reguł określających sposób powstawania abchemii jako obiektu artystycznego oraz postawę
ideową tego nurtu wobec świata i sztuki, wypracowany przez Marcina Ber-Krupkę w 2025 roku i
ogłoszony publicznie w roku 2026. Wyznacza kryterium przynależności, porządek pracy, nazewnictwo
oraz metodę, według której abchemia zostaje zainicjowana, domknięta i poddana ochronie archiwalnej.
________________________________________
B

-b

Oznaczenie wariantu barwionego. Nie oznacza odrębnej kategorii, lecz wariant technologiczny obiektu.
Wskazuje, że medium reaktywne współtworzące dany zapis zostało poddane barwieniu jako formie
kalibracji rejestru.

Oznaczenia takie jak ISL-b czy TR-b zachowują przynależność do swoich kategorii podstawowych.
Wariant barwiony nie zmienia kategorii rejestru, lecz wskazuje na sposób technologicznego prowadzenia
medium użytego w obiekcie.

BER-DECO.

Autorska pieczęć i nazwa porządkująca całość praktyki twórczej Marcina Ber-Krupki, obejmującej
malarstwo figuratywne, rzeźbę i sztukę abstrakcyjną.
Łączy dwa znaczenia: decoration jako wymiar wizualny oraz deconstruction jako wymiar ideowy.
________________________________________
C

Chaos

W abchemizmie: faza pomiędzy rozpadem dotychczasowego ładu a ukształtowaniem się nowego
porządku, w której kierunek przemiany pozostaje nierozstrzygnięty, a przypadek współuczestniczy w jej
przebiegu.

Czytelność zapisu

Parametr opisujący, jak wyraźnie obecne są zdarzenia w polu rejestru. Może być wysoka lub niska i
różnić się lokalnie między strefami w wyniku właściwości materiału, warstw reaktywnych lub przebiegu
procesu.
________________________________________
D

Dekor

Widzialny wymiar abchemii ujawniający się w pierwszym poziomie odbioru: w barwie, rytmie, świetle,
układzie pól, reliefie i napięciach powierzchni. Dekor nie jest warstwą malarską; powstaje z przemian
zachodzących w metalu oraz z działania autorskich mineralnych mediów reaktywnych wprowadzanych
na jego płaszczyznę.

Dwa poziomy odbioru

Zasada, według której abchemia ujawnia się równocześnie jako dekor i jako rejestr. Poziom wizualny
dotyczy formy, powierzchni i barwy, natomiast poziom rejestru odnosi się do symboliki i sensu zdarzeń
uruchomionych w materiale, stref obecności i śladu, czytelności zapisu oraz decyzji domykających
proces.

________________________________________
G

GA — Gładź Abchemiczna

Autorskie mineralne medium reaktywne budujące na płaszczyźnie metalu relief współtworzący zapis
abchemii. Jego logikę określają rozprowadzenie, osiadanie, spękania i zróżnicowanie materii, dzięki
którym powierzchnia uzyskuje charakter zwartej, mineralnej warstwy o subtelnej topografii.

GB — Głębia Bezruchu

Kategoria abchemii, w której zapis organizuje się w obrębie płaskiego pola, bez udziału reliefu
właściwego dla mediów reaktywnych. O jej charakterze decyduje dominacja brunatno-rdzawych przejść,
złotawych napięć i subtelnych różnic powierzchniowych.

Gest

Etap metody abchemicznej o charakterze kompozycyjnym i przygotowawczym. Służy kalibracji pola
rejestru: jego topografii, układu napięć, relacji między strefami oraz stopnia czytelności. Może
obejmować działania mechaniczne oraz kształtowanie parametrów medium reaktywnego, łącznie z
barwieniem GA i PA.
________________________________________
I

IMPRO — Improwizacja

Kategoria hybrydowa, w której zapis kształtuje się przez współobecność dwóch porządków przemiany,
prowadzonych bez rozdzielania ich na osobne etapy. Podobnie jak GB, IMPRO nie opiera się na reliefie
właściwym mediom reaktywnym, lecz na płaskim polu przemian, w którym rdza, patyna, ślady reakcji i
różnice powierzchniowe tworzą dynamiczny, lecz zachowujący jedność zapis.

Inicjacja

Etap uruchomienia przemiany w metalu. Wyznacza początek procesu i warunki startowe, lecz nie
przesądza o jego ostatecznym wyniku; rejestr rozwija się dalej w czasie aż do zatrzymania reakcji.

Intencja

Pierwszy etap metody: decyzja, co ma zostać zarejestrowane oraz jaki porządek ma przyjąć rejestr.
Intencja poprzedza proces przemiany i porządkuje kolejne etapy jego przebiegu oraz domknięcia.

ISL — Islands / Wyspy

Kategoria abchemii, w której zapis organizuje się jako archipelag rozproszonych stref współtworzących

pole wieloogniskowe, pozbawione jednego centrum dominującego. Jej logikę określa mnogość mikro-
zdarzeń, ich rozmieszczenie, napięcia oraz zróżnicowana czytelność.

________________________________________
K

Kategorie abchemii

System rozróżnień porządkujący podstawowe typy zapisu występujące w obrębie abchemii. Kategorie
obejmują zarówno różnice wizualne, jak i różnice w sposobie organizacji rejestru: budowie pola,
relacjach między zdarzeniami, udziale mediów oraz znaczeniu, jakie przyjmuje dany układ.

Kryterium przynależności

O przynależności do abchemii nie decyduje podobieństwo barw ani powierzchni, lecz zgodność z
metodą: intencja, gest, inicjacja, zatrzymanie reakcji, stabilizacja oraz ochrona archiwalna obiektu.
________________________________________
M

Media — warstwy reaktywne

Autorskie media wprowadzające strukturę, relief i odmienną dynamikę procesu względem gładkiej
powierzchni metalu. W abchemii należą do nich przede wszystkim GA i PA. Nie są obojętnym
wypełnieniem, lecz współtworzą przebieg rejestru.

Media — zero klasycznych mediów

W abchemii wykluczone są farby, klasyczne media malarskie oraz obojętne budulce obrazu, takie jak
gips, beton i ich pochodne. Dopuszczalne są roztwory chemiczne inicjujące przemiany, autorskie media
reaktywne oraz działania mechaniczne i termiczne. Barwienie GA i PA środkami o charakterze
mineralnym może pełnić wyłącznie funkcję kalibracji rejestru, nigdy malowania powierzchni metalu.

Metoda abchemiczna

Porządek powstawania, domknięcia i zabezpieczenia abchemii, obejmujący kolejne etapy: intencję, gest,
inicjację, zatrzymanie reakcji, stabilizację i ochronę archiwalną.
________________________________________
O

Obecność / ślad

Status zdarzeń w polu rejestru: zdarzenia mogą pozostać wyraźnie obecne albo przejść w ślad lub
pozostałość. Relacja między obecnością a śladem zostaje domknięta w zatrzymaniu reakcji.

Ochrona archiwalna

Końcowy etap metody polegający na zabezpieczeniu obiektu przed dalszymi zmianami. Przyszłe
działania konserwatorskie mogą dotyczyć wyłącznie odnowienia warstwy ochronnej, nie samego rejestru.

Oznaczenie mediów

Zapis techniczny w nawiasie wskazujący media reaktywne użyte w strukturze obiektu. Nie określa
kategorii abchemii, lecz materialny sposób współtworzenia zapisu. W zapisie łączonym mediów
kolejność skrótów wskazuje dominację medium: (GA+PA) oznacza przewagę GA, a (PA+GA) przewagę
PA. Brak oznaczenia w nawiasie oznacza użycie wyłącznie płynnych roztworów chemicznych, bez
udziału GA ani PA.
________________________________________
P

P1 • P1/2, P2/2 • P1/3, P2/3, P3/3 ...

Oznaczenie liczby fizycznych części abchemii. P1 oznacza obiekt jednoczęściowy. Oznaczenia P1/2,
P2/2 i kolejne mogą zostać zastosowane w przypadku realizacji wieloelementowych.

PA — Piana Abchemiczna

Autorskie mineralne medium reaktywne budujące na płaszczyźnie metalu relief współtworzący zapis
abchemii. Jego logikę określają pęcznienie, porowatość, objętość i osadzanie się materii, dzięki którym
powierzchnia uzyskuje charakter nieregularnego, porowatego reliefu.

Postawa ideowa abchemizmu

Zespół założeń odnoszących praktykę abchemii do sposobu rozumienia rzeczywistości, działania i
skutku. Zakłada sprzeciw wobec zafałszowanego oglądu świata, odrzucenie pozoru w sztuce oraz uznanie
splotu woli i przypadku za jedną z podstawowych zasad ludzkiego doświadczenia.

PP — Puste Pole

Kategoria abchemii, w której puste pole uzyskuje rangę dominanty organizującej kompozycję i sens
obiektu. Nie oznacza po prostu odsłoniętego fragmentu metalu, lecz strefę wstrzymania rejestracji o
znaczeniu konstytutywnym dla całości.

PP-ISL-PP

Układ łączony kategorii, w którym Puste Pole otwiera i zamyka zapis, natomiast część środkowa
przyjmuje sens kategorii ISL. Oznacza przejście od ciszy, przez ciąg zdarzeń, ku ponownemu wyciszeniu.

________________________________________
R

Rdza

Podstawowy składnik rejestru w abchemii, obecny we wszystkich kategoriach jako tło, materiał zapisu
albo główna siła procesu. W wymiarze symbolicznym stanowi znak tego, co pierwotne, zastane i
niezależne od jednostkowej woli.

Rejestr

Sposób rozumienia abchemii jako zapisu skutków przemiany zachodzącej na płaszczyźnie metalu. Nie
oznacza wyłącznie śladu reakcji chemicznych, lecz także porządek ich ujawnienia w polu obiektu.

Relief

Wypukłość, warstwa lub zróżnicowanie powierzchni współtworzące zapis abchemii. Relief należy do
widzialnego porządku obiektu, wynika z pracy mediów reaktywnych i uczestniczy w organizacji rejestru.

Reorganizacja

Pojęcie opisujące zmianę porządku, w której po przemianie nie powraca stan wcześniejszy, lecz wyłania
się nowy układ. W abchemii odnosi się zarówno do przebiegu procesu w materiale, jak i do jego sensu
symbolicznego.

Rola artysty

W abchemii granica sprawczości zostaje przesunięta: artysta nie formuje efektu w sposób ciągły, lecz
ustawia warunki, inicjuje proces i domyka jego zapis przez decyzje graniczne, stabilizację oraz ochronę
archiwalną.
________________________________________
S

Splot woli i przypadku

Fundamentalna zasada abchemizmu, odnosząca się zarówno do procesu powstawania abchemii, jak i do
postawy ideowej abchemisty. Oznacza, że wola inicjuje, lecz nie rozporządza pełnią przebiegu ani
skutku, ponieważ oba zostają współkształtowane przez przypadek.

Stabilizacja

Etap następujący po zatrzymaniu reakcji, którego celem jest wygaszenie resztkowej aktywności materiału
i przygotowanie obiektu do ochrony archiwalnej.

________________________________________
T

TR — Transformacja

Kategoria abchemii określająca zapis transformacji: przechodzenia jednego porządku w drugi. Ujawnia
moment naruszenia dawnego ładu i wyłaniania się nowego — napięcie między tym, co ustępuje, a tym,
co dopiero się ustanawia.
________________________________________
U

Układ łączony kategorii

Kompozycja kilku kategorii rejestru w jednym obiekcie. Układ łączony nie ustanawia automatycznie
nowej kategorii podstawowej, lecz wskazuje kolejność i relację między poszczególnymi trybami zapisu.
________________________________________
Z

Zatrzymanie reakcji

Decyzja graniczna domykająca rejestr: określa moment, w którym proces przestaje kształtować abchemię
oraz rozstrzyga, co ma pozostać obecne, a co ma przejść w ślad.

SOCIAL MEDIA:

BER - KRUPKA ©

- EST. 2020 -